Freiburg vs Aston Villa: Voorbeschouwing Europa League Finale

Het Tüpraş Stadyumu in Istanbul is woensdagavond het decor van een Europese finale die twee totaal verschillende verhalen samenbrengt. Aston Villa, de Engelse grootmacht met een 44 jaar oud Europees palmares, neemt het op tegen SC Freiburg, een bescheiden club uit het Zwarte Woud die voor het eerst in de 122-jarige geschiedenis een grote Europese finale bereikt. En de winnaar schrijft geschiedenis. Voor allebei.

Aanloop naar de finale: twee sprookjesverhalen

Hoe beide clubs in Istanbul belandden, schetst de eigenheid van dit seizoen in de Europa League.

Aston Villa was het toernooi begonnen als favoriet en maakte die status ook waar. Tweede in de groepsfase, vervolgens Lille en Bologna uitgeschakeld, en daarna een historische all-English halve finale tegen Nottingham Forest. Na 0-1 in de heenwedstrijd op The City Ground keerden ze thuis terug met een geweldige 4-0 overwinning, waarbij aanvoerder John McGinn de laatste twee goals maakte. Villa Park explodeerde. Vrijdag volgde nog een extra opsteker: een 4-2 zege op Liverpool die Champions League-voetbal voor volgend seizoen veiligstelde. Twaalf overwinningen in veertien Europa League-duels. Het team van Emery is in topvorm.

Freiburg's weg is nog romantischer. De Breisgau-club, die pas tien jaar geleden nog in de Bundesliga terugkeerde, werkte zich door de knock-outronde via Genk (5-2 over twee wedstrijden), Celta Vigo (6-1 in totaal) en Braga. In de halve finale returnwedstrijd tegen Braga kregen ze een vroege rode kaart cadeau, waarna Kübler en Manzambi de benodigde goals maakten. Zaterdag volgde nog een 4-1 thuiszege op RB Leipzig, waarmee de zevende Bundesliga-plek en Conference League-voetbal volgend seizoen werden veiliggesteld. Tenzij ze vanavond een grote upgrade maken naar de Champions League.

Aston Villa: 1982 was het begin, niet het einde

De laatste keer dat Aston Villa een grote Europese finale speelde, versloeg Peter Withe Bayern München op een scrambled finish net na het uur. Rotterdam, 26 mei 1982. Sindsdien: niets. Geen finale, geen grote trofee na de League Cup van 1996. Een generatie Villa-fans kent alleen het verlangen.

Nu, onder de hoede van Unai Emery, staat de club dichter bij een nieuwe eeuwigheid dan ooit. De Bask is de meest succesvolle coach in de geschiedenis van dit toernooi: vier titels, met Sevilla (drie keer op rij, 2014-2016) en Villarreal (2021). Zijn enige finale-verlies was met Arsenal in 2019. Vanavond staat hij voor zijn zesde finale in de Europa League en hij jaagt op nummer vijf. Niemand heeft de Europa League vaker gewonnen als coach. Niemand kent dit toernooi beter.

De cijfers van Villa dit seizoen zijn eenvoudigweg indrukwekkend. Twaalfoverwinningen in veertien duels. Achtentwintig goals gescoord. Slechts acht goals tegenstaan. Acht clean sheets, de meeste van het toernooi. Geen enkele ploeg won meer Europese wedstrijden dan Villa (26) in de afgelopen twee seizoenen samen, en alleen Arsenal hielden vaker de nul (19 keer).

Ollie Watkins is bovendien in de beste vorm van zijn seizoen. Na een periode van mindere productiviteit scoorde hij tien doelpunten in zijn laatste elf wedstrijden, inclusief een dubbelslag tegen Liverpool vorige week. Morgan Rogers is de productiefste spelmaker in het toernooi met 27 gecreëerde kansen en 65 aanrakingen in het vijandelijke strafschopgebied. Buendía heeft drie goals en vijf assists verzameld in elf Europa League-starts. Dit aanvalsduo is ronduit gevaarlijk.

Freiburg: 122 jaar wachten op de eerste trofee

Er zijn niet veel clubs die het gevoel van SC Freiburg vanavond kunnen evenaren. Een club die pas in 1994 voor het eerst in de Bundesliga speelde, die meerdere malen degradeerde en promoveerde, en die de afgelopen jaren met bescheiden middelen maar enorme saamhorigheid uitgroeide tot een vaste waarde in de Bundesliga. Eerst onder de legendarische Christian Streich, die de club dertien jaar leidde, en nu onder zijn opvolger Julian Schuster, nog maar 41 jaar oud en daarmee de jongste Duitse coach in een grote Europese finale in decennia.

Freiburg heeft in haar bestaan nooit een grote trofee gewonnen. De enige andere finale in de clubgeschiedenis was de DFB-Pokal van 2022, verloren op strafschoppen tegen RB Leipzig, dat toen ook met tien man speelde na een rode kaart. Vanavond is de kans op de eerste prijs ooit.

De kracht van Freiburg schuilt in collectiviteit en karakterspelers. Vincenzo Grifo, de Italiaanse routinier met meer dan 300 wedstrijden voor de club en bijna 100 goals, leidt de Europa League dit seizoen met negen directe doelpunten (vijf goals, vier assists). Hij scoorde of gaf een assist in elk van zijn laatste vijf Europese optredens en is een specialist bij stilstaande spelsituaties. Als hij zijn linker- of rechtervoet op een vrije schop zet, wordt het gevaarlijk.

Maar de échte revelatie is Johan Manzambi. Twintig jaar, geboren in de Democratische Republiek Congo, doorgebroken als basisspeler in de Bundesliga. In de Europa League leidt hij het klassement voor gewonnen ballen (72), gewonnen duels (97) en gewonnen overtredingen (37). Zijn rake schuiver tegen Braga in de tweede helft van de halve finale, die de doorslag gaf op 3-2 in totaal, toonde zijn klasse op het grote podium. Hij is een speler die Zwitserland dit zomernaar het WK meeneemt.

Aanvaller Igor Matanovic, 23 jaar, scoorde elf Bundesliga-goals dit seizoen. Routinier Matthias Ginter miste geen minuut in het gehele toernooi en scoorde twee keer in de knock-outronde. En Maximilian Eggestein, aanvoerder en absolute aanvoerder in het middenveld, speelt zijn laatste grote Europese avond naast de afzwaaiende Nicolas Höfler, die zijn 293e en laatste Bundesliga-duel voor de club al achter de rug heeft.

Blessures en vermoedelijke opstellingen

Aston Villa moet nog afwachten of Amadou Onana (kuit) fit genoeg is om te starten. De Belgische middenvelder speelde niet meer na zijn blessure in de eerste semi-finale leg. Victor Lindelöf fungeerde de afgelopen weken als noodoplossing in het middenveld. Hij liep zaterdag tegen Liverpool een kleine voetblessure op maar wordt fit geacht. Buendía is eveneens twijfelachtig met een lichte blessure, maar de verwachting is dat hij kan starten. Ross Barkley staat niet op de UEFA-selectielijst en Boubacar Kamara is het hele seizoen out.

Vermoedelijke opstelling Aston Villa (4-2-3-1): Martínez; Cash, Konsa, Torres, Digne; Lindelöf (of Onana), Tielemans; McGinn, Rogers, Buendía; Watkins

Freiburg is nagenoeg volledig fit, met uitzondering van Yuito Suzuki (sleutelbeen, heel het seizoen voorbij), Max Rosenfelder (hamstring), Patrick Osterhage (knie) en Daniel Kofi-Kyereh. Alle overige basisspelers staan klaar. Höfler en Eggestein vormen samen het middenveld in wat voor de eerste van hen een emotionele afscheidswedstrijd bij de club is.

Vermoedelijke opstelling Freiburg (4-2-3-1): Atubolu; Kübler, Ginter, Lienhart, Treu; Eggestein, Höfler; Beste, Manzambi, Grifo; Matanovic

Tactische sleutel: kan Freiburg de Villa-machine vertragen?

Freiburg speelt thuis fantastisch voetbal, maar kent ook kwetsbaarheid in grote uitwedstrijden. Zeven van de laatste tien uitduels gingen verloren, met 19 tegendoelpunten. Zoals de analyse van het seizoen laat zien: bij Borussia Dortmund verloren ze met 4-0, bij Frankfurt, Leipzig, Leverkusen en Keulen ook steeds met minstens twee goals verschil. Thuiscomfort ontbreekt in Istanbul, en dat is een wezenlijk verschil.

Schuster's ploeg speelt een hoge druk met man-oriëntatie, waarbij ze bij balverovering snel counteren. Precies dat wapen kan Villa ook gebruiken: de Villans zijn snel in de omschakeling, en Rogers, Watkins en McGinn zijn dodelijk in de transitie. Als Villa de Freiburg-press weet te ontwijken met rustig balbezit via Tielemans en de terugkerende middenvelders, ontstaan er ruimtes.

De grootste bedreiging van Freiburg zit bij stilstaande spelsituaties. Grifo's levering vanaf vrije trappen en corners, gecombineerd met de kopkracht van Ginter en Matanovic, is een reëel gevaar. Villa's defensie, met Konsa en Torres centraal, zal alert moeten zijn.

Voor Freiburg geldt: als ze vroeg kunnen scoren en Villa in problemen brengen, heeft de ploeg de kracht om te gaan verdedigen. Maar als Villa snel op voorsprong komt, is de kans groot dat er ruimte vrijkomt voor hun aanvallende kwaliteiten.

Statistieken die de balans doen doorslaan

De Opta-supercomputer geeft Villa een winstkans van 68,0 procent voor de Europa League in zijn geheel. In de reguliere speeltijd staat de meter op 56,5 procent. Freiburg wint de finale in 32,0 procent van de simulaties.

Historisch gezien wonnen Engelse clubs 8 van de 10 grote Europese finales tegen Duitse tegenstanders. De enige twee verliespartijen waren Dortmund-Liverpool in 1966 (Bekerwinnaarsbeker) en Bayern-Leeds in 1975 (Europacup I). Engeland staat sterk in dit duel.

Emery's persoonlijke EL-statistieken zijn adembenemend: 115 Europa League-wedstrijden gecoacht over vijf clubs, 71 gewonnen. Zijn beste winstpercentage ooit is met Aston Villa: 85,7 procent. En toch wacht nog dat vijfde glas champagne.

Manzambi mikt op een historische notering van een andere aard. Enkel Amadou Haidara voor RB Salzburg in 2017/18 won meer duels in een Europa League-seizoen als speler jonger dan 21 jaar.

Voorspelling: Emery schrijft geschiedenis in Istanbul

De romantiek pleit voor Freiburg, maar de kwaliteit, de ervaring en het momentum pleiten voor Villa. Emery heeft in aanloop naar grote finales een onnavolgbare manier om zijn ploeg op te peppen en tactisch te positioneren. Watkins is in de beste vorm van zijn seizoen, Rogers is onweerstaanbaar en McGinn scoort bij vlagen alsof het een videospelletje is.

Freiburg zal beter zijn dan velen verwachten. Ze zijn er niet toevallig. Grifo, Manzambi en Matanovic zijn spelers die dit soort avonden aankunnen. En een onverwacht vroeg doelpunt kan de finale volledig kantelen.

Maar uiteindelijk is de klasse van Villa te groot voor de Breisgauers op een neutrale ondergrond, buiten het veilige nest van het Stadion am Wolfswinkel.

Voorspelling: Freiburg 1-2 Aston Villa

Een eerste grote trofee voor de Villans in dertig jaar. En voor Emery: nummer vijf.